Melodię ponad 400 lat temu skomponował wschowski kantor Melchior Teschner, a Jan Sebastian Bach wykorzystał ją między innymi w Pasji według św. Jana. W piątek, w pierwszy dzień 23. Królewskiego Festiwalu Muzyki, zagrała ją w Farze organistka Maria Erdman.
Przed recitalem prof. Alina Mądry, dyrektorka artystyczna festiwalu, poprosiła Marię Erdman o zagranie samej melodii. Słuchacze mieli ją potem odnajdywać w kolejnych utworach.
– To jest ten historyczny moment. Melodia, która tutaj powstała ponad 400 lat temu, wróciła do tego miasta – mówiła prof. Mądry.
To melodia pieśni „Valet will ich dir geben”, po polsku „Już Tobą się rozstaje, fałszywy świecie ty”. Tekst napisał w 1613 r. pastor Valerius Herberger, w czasie epidemii, gdy śmierć była codziennością. Mądry nazwała go pożegnaniem ze światem i wyrazem ufności, a z tekstu przytoczyła fragment: „świecie pełen fałszu i zła”. Melodię skomponował Teschner, a w 1614 r. wydano ją razem z tekstem.
Teschner urodził się we Wschowie w 1584 r. Ochrzczono go w Farze, mówił dyrektor Muzeum Ziemi Wschowskiej Przemysław Wojciech. Kościół był wtedy luterański: luteranie mieli go przez 52 lata, a w 1604 r., gdy Teschner miał 20 lat, wrócił do katolików. Jako kantor kościoła Żłóbka Chrystusa Teschner pisał utwory, które weszły do modlitewników. Do dziś śpiewa się je w kościołach ewangelickich. Rok 2024 Rada Miejska we Wschowie ustanowiła Rokiem Teschnera.
Piątkowy recital Marii Erdman, organistki i teoretyczki muzyki, oparto na tej melodii. W programie były cztery jej opracowania: trzy Bacha i jedno Maxa Regera. Reger napisał swoje w 1914 r., dokładnie 300 lat po wydaniu pieśni. Recital otworzyła toccata Bacha, a oprócz niej w programie były utwory Mieczysława Surzyńskiego i Feliksa Nowowiejskiego.
Fara obchodzi w tym roku 700-lecie, choć dyrektor Wojciech zaznaczył, że „ta data jest umowna”: najstarsza zachowana wzmianka o parafii pochodzi z 1326 r. W 1726 r. zakończyła się odbudowa po pożarze miasta, a na wieży zawieszono gałkę z kapsułą czasu i listem do potomnych. Minęło od tego 300 lat.
Festiwal otworzyli Artur Obuchowicz, dyrektor Centrum Kultury i Rekreacji, i prof. Mądry. Odbywa się od 2004 r., a jego ideą jest „przywracanie muzyce historycznego kontekstu”, mówił Obuchowicz. Festiwal dostał z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego 180 tys. zł w programie „Muzyka 2026”. Wsparcie dostały 194 projekty w kraju, przypomniała Mądry.
Hasło edycji brzmi „Re:Korona”. Przedrostek „Re” oznacza powrót i ponowne odczytanie.
– Nie chcemy rekonstruować świata, bo to jest przecież niemożliwe. Nie chcemy go także zamykać w muzealnej gablocie – wyjaśniła Mądry.
Trzy dni festiwalu to trzy perspektywy korony: w piątek Kościół, w sobotę Dwór, w niedzielę Lud, gdy festiwal wychodzi na ulice miasta. Piątek zaczął się o 15:00 spacerem po królewskim mieście, a o 20:00 w Farze wystąpił Chór Uniwersytetu Zielonogórskiego „Cantus humanus”.
Sobota 3 października
Niedziela 4 października
Spacery po królewskim mieście są bezpłatne: w sobotę o 11:00 i w niedzielę o 13:00, zbiórka przy Muzeum Ziemi Wschowskiej, pl. Farny 3. Informacje o biletach i zapisach oraz pełny program: festiwal.wschowa.pl.
Komentarze 0