Lipedema, nazywana też obrzękiem tłuszczowym lub lipidowym, to przewlekła choroba, w której podskórna tkanka tłuszczowa gromadzi się nieproporcjonalnie na nogach i ramionach. Występuje prawie wyłącznie u kobiet i z czasem postępuje. Pacjentki często latami słyszą, że mają nadwagę, chociaż pogrubiałe kończyny nie zmniejszają się mimo diety i ćwiczeń. Lekarze opisują zmiany w skórze i tkance tłuszczowej w trzech stadiach. Znajomość tego podziału pomaga zrozumieć przebieg choroby, a także to, dlaczego wygląd skóry nie zawsze odpowiada nasileniu dolegliwości.
Przy podziale na stadia lekarze biorą pod uwagę dwie cechy: strukturę podskórnej tkanki tłuszczowej oraz teksturę skóry. Ocenę opierają na wyglądzie powierzchni skóry i na badaniu palpacyjnym, czyli badaniu dotykiem. Na tej podstawie ustalają, jak bardzo zmieniła się tkanka, ale nie to, które części ciała obejmuje choroba. Do opisu zajętych okolic służy osobna klasyfikacja na typy lipedemy, w której wyróżnia się na przykład zmiany ograniczone do pośladków i bioder.
Zmiany obejmują nogi od bioder do kostek oraz ramiona od barku do nadgarstka, natomiast stopy i dłonie pozostają szczupłe. W 97 procentach przypadków choroba dotyczy nóg, zwłaszcza ud, a u około 30 procent pacjentek także ramion. Między pogrubiałymi kończynami a zwykle szczupłą resztą ciała widać wyraźną dysproporcję. Lipedema jest przy tym chorobą postępującą, dlatego wygląd tych okolic zmienia się z czasem.
W pierwszym stadium powierzchnia skóry pozostaje gładka, a podskórna tkanka tłuszczowa jest równomiernie pogrubiała i jednorodna. Taki wygląd nie świadczy jednak o łagodnym przebiegu choroby. Już na tym etapie pacjentki mogą odczuwać silny ból kończyn, który uniemożliwia im dłuższe chodzenie i stanie. Ból pojawia się przy ucisku lub dotyku, a czasem także samoistnie, i nie ustępuje po aktywności fizycznej ani po uniesieniu nóg.
W drugim stadium skóra traci gładkość. Jej powierzchnia jest nierówna, przeważnie pofałdowana, z widocznymi wgłębieniami, a pogrubiała tkanka tłuszczowa ma strukturę grudkowo-guzkową. Lekarz dostrzega tę zmianę zarówno podczas oglądania skóry, jak i w badaniu palpacyjnym, ponieważ tkanka nie jest już jednorodna, jak w pierwszym stadium.
W trzecim stadium obwód kończyn wyraźnie się zwiększa. Części tkanek zaczynają zwisać i tworzą płaty oraz nawisy, potocznie nazywane faflami, a zgrubiała tkanka tłuszczowa ma strukturę guzkową. Opis wszystkich trzech stadiów wraz z ilustracjami, które pokazują zmiany sylwetki na kolejnych etapach choroby, przygotowało Centrum Leczenia Lipedemy dr n. med. Agnieszki Czarneckiej - zobacz szczegóły.
Lipedema często zostaje zdiagnozowana z opóźnieniem, ponieważ jej objawy przypominają inne choroby, a lekarze nierzadko tłumaczą dolegliwości nadwagą. Tymczasem silny ból może się pojawić już wtedy, gdy skóra jest gładka. Dr n. med. Agnieszka Czarnecka rozpoznaje predyspozycję do lipedemy nawet w stanie bezobjawowym, który w dalszym przebiegu rozwija się w zmianę wymagającą leczenia operacyjnego. Kobiety, które zauważają dysproporcję między kończynami a resztą ciała, powinny więc skonsultować ją ze specjalistą, jeszcze zanim zmieni się wygląd skóry.
Komentarze 0